Skip to content
Wi Works
Go back
Note

SIX QUESTIONS BEFORE YOU TRUST AN ANSWER

Context: DWI is a Wi Works open initiative. This is an open artifact: copy it, adapt it, teach from it, keep the attribution. Dated 2026-08-15.

There is an answer from a model on your screen, and you are about to do something with it. Send it, ship it, pay for it, repeat it in a meeting. Between the answer and the action there is usually nothing but a feeling about how good it looked.

It is August 2026. The models are good enough that a wrong answer now arrives well dressed, on time, and in your preferred tone. Reading harder does not scale. Six questions do.

They take about two minutes, and they come from two habits this house runs on: five words we check before any work leaves (lucid, clear, instruction-true, honest, safe) and four labels we put on every number we publish (ĐÃ ĐO measured, SUY RA inferred, CHƯA THỬ untested, CHƯA BIẾT unknown). Written out below as things you can run on a Tuesday afternoon.

1. Is it lucid, and would a stranger read it the same way?

Test: read the first claim and the last one together and see whether they still agree. Then ask for the whole thing again in five lines. It fails when: hedges are doing the work that facts should be doing, and the sentences would be true either way. Do: compress it. Confusion does not survive compression, it just moves somewhere you can see it.

2. Is it doing what I actually asked?

Test: before reading, write your constraints as a list. You already had them in your head; writing them down costs twenty seconds. Tick each one off against the text. It fails when: you get an excellent answer to a nearby question. This is the most expensive failure here, because it is pleasant and feels like progress. Do: ask again with the skipped constraint alone, nothing else in the request.

3. Which parts are measured, and which are guessed?

Test: put a label beside every number and every claim of fact: measured, inferred, untested, unknown. Anything unlabeled counts as inferred until shown otherwise. It fails when: precise numbers arrive with no origin, or “studies show”, or a link nobody has opened. Do: ask which of these were verified and how, then open one source yourself. One is enough to learn the answer’s habits.

4. Is it safe to act on?

Test: name the worst thing that happens if this is wrong, and say out loud whether you can undo it in under a minute. It fails when: an irreversible step (deleting, sending, paying, publishing) is resting on an unverified claim. Do: split the work. Reversible parts now, irreversible parts after a check. On 2026-08-13, four of this house’s own work tickets were stopped by its own rules in a single day, with zero files damaged, ĐÃ ĐO (measured). A day with refusals in it is a working day, not a bad one.

5. Where is the receipt?

Test: pick one claim and try to reproduce it in two minutes. The command, the file, the page, the date. It fails when: the answer cannot tell you where it got something. Confidence is not provenance. Do: ask for the check to sit beside the claim rather than in a list at the end. A number you cannot re-run has not finished being a number.

6. What would change my mind?

Test: ask what evidence would overturn the answer, and what that evidence would look like if you went to find it. It fails when: nothing could overturn it and the subject is not arithmetic, or the answer names a test too vague for anyone to actually run. Do: go and get the cheapest one. If nothing can move the answer, what you are holding is a preference with good grammar.

The two-minute version, worth copying somewhere

Lucid? · Asked for? · Measured or guessed? · Reversible? · Receipt? · What would change my mind?

What this does not catch

A careful, well-sourced answer to the wrong question. Only question 2 comes near it, and only if you wrote your constraints down first.

A fabricated source you did not open. Opening it is the check, and there is no way around that one.

Anything about the safety of a system rather than of one output. A system needs its own log and its own brakes, not a checklist held by a tired person.

And it will not turn a bad decision into a good one. It only makes the decision yours, which is the part that was slipping.

We run these before work leaves the house. Whether they improve outcomes for anyone else, at scale, is CHƯA THỬ (untested): we have not measured it, and we will not claim it. Run them for a week. If they fail you somewhere, write and tell us, and this page will carry an “Updated” line with the date and what changed, because findings that never get revised were never findings.

DWI, a Wi Works open initiative.

Drafted inside the house fleet; edited and signed by Wi Hazumi. Contact: us@wi.works.


SÁU CÂU HỎI TRƯỚC KHI TIN MỘT CÂU TRẢ LỜI

Bối cảnh: DWI là cổng mở của Wi Works. Đây là tài liệu mở: cứ sao chép, cứ sửa cho vừa việc của bạn, cứ mang đi dạy, giữ lại phần ghi công. Ngày 15/08/2026.

Trên màn hình đang có một câu trả lời của model, và bạn sắp làm gì đó với nó. Gửi đi, đưa lên bản chính, trả tiền theo nó, hoặc nhắc lại nó trong một cuộc họp. Giữa câu trả lời và hành động, thường chẳng có gì ở giữa ngoài một cảm giác rằng nó trông cũng ổn.

Đang là tháng Tám 2026. Model bây giờ giỏi tới mức một câu trả lời sai vẫn tới đúng giờ, ăn mặc tử tế, và nói đúng cái giọng bạn thích nghe. Đọc kỹ hơn thì không nhân lên được. Sáu câu hỏi thì có.

Chúng tốn khoảng hai phút, và hết hai phút đó bạn cầm trong tay một thứ đưa được cho người khác, thay vì một cảm giác. Chúng chưng ra từ hai nếp mà nhà này sống bằng: năm chữ soát trước khi bất cứ việc gì rời khỏi cửa (minh mẫn, rõ ràng, theo hướng dẫn, trung thực, an toàn) và bốn cái nhãn dán lên mọi con số nhà công bố (ĐÃ ĐO, SUY RA, CHƯA THỬ, CHƯA BIẾT). Dưới đây, chúng được viết lại thành thứ bạn chạy được vào một buổi chiều thứ Ba.

1. Nó có minh mẫn không, và người lạ đọc có hiểu y như bạn không?

Cách thử: đọc khẳng định đầu tiên và khẳng định cuối cùng cạnh nhau, xem hai câu còn thuận nhau không. Rồi bảo nó nói lại toàn bộ trong năm dòng. Nó hỏng khi: những chữ rào đón đang làm thay việc của dữ kiện, và câu nào cũng đúng dù thực tế ngả bên nào. Làm gì: nén nó lại. Sự rối không sống sót qua phép nén, nó chỉ lòi ra chỗ bạn nhìn thấy.

2. Nó có đang làm đúng điều mình nhờ không?

Cách thử: trước khi đọc, viết các ràng buộc của bạn ra thành một danh sách. Bạn vốn đã có sẵn chúng trong đầu, viết ra chỉ tốn hai mươi giây. Rồi dò từng dòng vào bài. Nó hỏng khi: bạn nhận được một câu trả lời xuất sắc cho một câu hỏi bên cạnh. Đây là kiểu hỏng đắt nhất trong sáu cái, vì nó dễ chịu và trông giống tiến độ. Làm gì: hỏi lại chỉ đúng cái ràng buộc bị bỏ sót, một mình nó, không kèm gì khác.

3. Phần nào là đo, phần nào là đoán?

Cách thử: dán nhãn cạnh từng con số và từng khẳng định sự thật: đã đo, suy ra, chưa thử, chưa biết. Thứ gì không nhãn thì mặc định là suy ra, cho tới khi chứng minh được ngược lại. Nó hỏng khi: những con số rất chính xác xuất hiện mà không có xuất xứ, hoặc “nghiên cứu cho thấy”, hoặc một đường dẫn chưa ai bấm vào. Làm gì: hỏi thẳng cái nào đã kiểm và kiểm bằng cách nào, rồi tự tay mở một nguồn. Một nguồn là đủ để biết cái câu trả lời này có nết gì.

4. Hành động theo nó có an toàn không?

Cách thử: gọi tên điều tệ nhất xảy ra nếu nó sai, và nói thành lời xem bạn có gỡ lại được trong vòng một phút không. Nó hỏng khi: một bước không đảo được (xoá, gửi, trả tiền, đăng công khai) đang tựa lên một khẳng định chưa ai kiểm. Làm gì: chẻ việc ra. Phần đảo được thì làm ngay, phần không đảo được thì làm sau khi kiểm. Ngày 13/08/2026, bốn tấm vé việc của chính nhà này bị luật của chính nó chặn trong một ngày, không hư một file nào, ĐÃ ĐO. Một ngày có những lần bị chặn là một ngày làm việc bình thường, không phải một ngày xấu.

5. Biên nhận đâu?

Cách thử: chọn một khẳng định và thử dựng lại nó trong hai phút. Câu lệnh, cái file, trang nào, ngày nào. Nó hỏng khi: câu trả lời không nói được nó lấy thứ đó ở đâu ra. Sự tự tin không phải là xuất xứ. Làm gì: đòi phép kiểm nằm ngay cạnh khẳng định, chứ không phải một danh mục nguồn dồn xuống cuối bài. Một con số không chạy lại được là một con số chưa làm xong.

6. Điều gì sẽ làm mình đổi ý?

Cách thử: hỏi bằng chứng nào sẽ lật đổ câu trả lời này, và bằng chứng đó trông ra sao nếu bạn đi tìm thật. Nó hỏng khi: không gì lật nổi nó mà chủ đề lại không phải phép tính, hoặc nó nêu một phép thử mơ hồ tới mức không ai đi làm được. Làm gì: đi lấy cái rẻ nhất trong số đó. Nếu không gì lay chuyển nổi câu trả lời, thì thứ bạn đang cầm là một sở thích được viết bằng ngữ pháp đẹp.

Bản hai phút, đáng chép ra dán đâu đó

Minh mẫn chưa? · Đúng điều đã nhờ chưa? · Đo hay đoán? · Đảo lại được không? · Biên nhận đâu? · Điều gì làm mình đổi ý?

Sáu câu này không bắt được cái gì

Một câu trả lời cẩn thận, nguồn đầy đủ, cho một câu hỏi sai. Chỉ câu 2 chạm được tới nó, và chỉ khi bạn đã viết ràng buộc ra giấy trước lúc bắt đầu đọc.

Một cái nguồn bịa mà bạn không mở ra. Mở ra chính là phép kiểm, không có đường vòng nào khác.

Mọi thứ liên quan tới độ an toàn của một hệ thống, khác với độ an toàn của một câu trả lời. Hệ thống cần sổ riêng và phanh riêng, không cần một tờ checklist trong tay một người đang mệt.

Và nó không biến một quyết định tệ thành quyết định hay. Nó chỉ làm cho quyết định đó thật sự là của bạn, mà đó mới đúng là phần đang tuột đi.

Nhà này chạy sáu câu ấy trước khi việc rời khỏi cửa. Còn chúng có cải thiện kết quả cho người khác, ở quy mô lớn hay không, thì CHƯA THỬ: chúng tôi chưa đo, nên chúng tôi không nhận. Bạn cứ chạy thử một tuần. Chỗ nào chúng phụ bạn thì viết thư kể lại, và trang này sẽ mang thêm một dòng “Updated” kèm ngày và kèm điều đã đổi, vì cái gì không bao giờ phải sửa thì chưa từng là phát hiện.

DWI, cổng mở của Wi Works.

Bài do hạm đội trong nhà chắp bút; Wi Hazumi biên tập và ký tên. Liên hệ: us@wi.works.


ACTUAL_TOKENS_EST: ~10,000 (lane D share of the batch read plus this file's drafting)



Previous Post
GOLD IS A GATE. SILVER IS A RULER.
Next Post
Channel welcomes: Substack, LinkedIn, Threads